Leuke shirts, sweaters, petjes, moks, kussens, enz... Speciale designs ontworpen voor de liefhebber van pony's en paarden. Bekijk ze en klik op deze PONYSHOP MERCHANDISING

Alles wat je nodig hebt om je pony goed te kunnen verzorgen. Bekijk het nodige verzorgingsmateriaal op deze PONYSHOP VERZORGING

De geboorte van de pony

Paard met geboortemelder omWees waakzaam wanneer de geboorte van de pony nadert. Op de markt kan je verschillende geboortemelders kopen maar dat is wel een aardige investering. Heb je meerdere fokmerries, dan is het natuurlijk wel handig. 

De meest gebruikte geboortemelder werkt met een band. Deze wordt achter de voorbenen op de schoft van de merrie bevestigd. Wanneer de merrie enkele seconden volledig horizontaal ligt, dus ook het hoofd op de grond, dan zal het alarmsysteem in werking treden. Dit systeem werkt zeker voor 99% bij de geboortes. Het is mogelijk dat je eens een vals alarm krijgt maar de meeste merries gaan nooit met het hoofd helemlaal plat liggen om gewoon te rusten. Een geboortemelder kan dan wel eens een vals alarm geven, het vergt nog altijd veel minder inspanning dan permanente bewaking.

Begin vroeg met het observeren van de merrie. Dat is ongeveer 6 weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum. Let op het gedrag van uw pony. Verandert dit? Het veranderen van gedrag is bij elke merrie anders. Als de merrie al een paar veulens heeft gehad dan zal u deze eigenaardigheden vaak wel herkennen.

Veranderingen van de merrie

Uiterlijke veranderingen zijn: 

  • veranderingen aan de uier (volschieten en verkleuren, diepere en zwarte kleur)
  • veranderingen van spieren boven op het kruis bij de staart (deze spieren verslappen bij de naderende geboorte)

Sommige merries zonderen zich erg af en kunnen zeer chagrijnig worden. Anderen kunnen dan weer zeer nerveus worden en lopen steeds heen en weer. Dit kan allemaal een teken zijn van de geboorte die nadert. Melkdruppels aan de uier (ook wel 'kegelen' genoemd) kan ook een teken zijn van een naderende geboorte (meestal binnnen 24 uur). Maar dit komt helemaal niet bij alle pony's voor. Als je niet werkt met een geboortemelder dan is de enige optie een permanente bewaking met meerdere personen.

Wat te doen bij een verkeerde ligging? 

Alhoewel de meeste geboortes prima verlopen zonder problemen kan het toch voorkomen dat door een verkeerde ligging hulp nodig is. Als eerste komt de potenblaas. Na een aantal minuten hoort het veulen te volgen. Als dit niet het geval is dan kan je voorzichtig met propere handen (voorzien van een glijmiddel) voelen of je twee voorbenen en een hoofd voelt. Als dat niet zo is dan ga je met de merrie gaan stappen terwijl de dierenarst opgebeld wordt. Hou de merrie in beweging tot de dierenarts arriveert.

Wat doe je na de geboorte?

Wanneer de merrie enkele keren perst en het veulen komt er langzaam uit dan is er niets aan de hand. Verwijder onmiddelijk het vlies rond het veulen en zorg dat de achterbenen uit de merrie zijn en veilig liggen. Het veulen mag met de navelstreng blijven vasthangen aan de moeder tot deze breekt door het opstaan van de moeder of het veulen. Zo kan je het afbreken op een verkeerde plaats voorkomen. Dit kan nare bloedingen tot gevolg hebben.

De meest voorkomende doodsoorzaak is het stikken in het vlies. Als je niet zeker bent dat je bij de geboorte zal aanwezig zijn dan zet je best een andere pony erbij. De moeder zal dan sneller opstaan en het vlies zal afbreken of het wordt door haar afgebroken. Als je er wel bij kan zijn dan hou je bij een naderende geboorte de merrie best apart. Ze kan zich dan in alle rust concentreren op het veulen en hoeft haar territorium niet af te bakenen voor andere pony's. Als het veulen geboren is en de navelstreng gebroken, ontsmet dan de navel van het veulen met jodium.

Wanneer volgt de nageboorte?

Na de geboorte volgt de nageboorte van het veulen. Als alles normaal verloopt moet deze zich binnen 2 uur losmaken van de moeder. Als dat niet gebeurd dan moet je de dierenarts contacteren. Doe dit absoluut want de nageboorte is een bron van bacterieën en kan tijdelijke of permanente onvruchtbaarheid veroorzaken.

Een merrie die blijft staan aan de nageboorte moet vaak gespoeld worden. De eerstvolgende veulenhengstigheid wordt dan overgeslagen omdat deze te vroeg komt. De baarmoeder is onvoldoende hersteld.

Wanneer moet het veulen beginnen drinken?

Reeds binnen enkele uren moet het veulen beginnen drinken. Maar meestal gaat dit sneller. Merries die hun eerste veulen krijgen staan soms niet toe dat het veulen drinkt omdat de druk op de uier te groot is. Je kan dan meehelpen door de merrie goed vast te houden en het veulen te begeleiden naar de spenen. Binnen een dag moet het veulen ook goed mesten.

Wanneer moet je het veulen spenen?

Het veulen moet op zijn minst 3 maanden bij de moeder blijven. In de natuur worden de meeste veulens zelfs tot 8 maanden gezoogd. Speen het veulen dan ook zeker niet te vroeg. Het advies is om de veulens 4 tot 5 maanden bij de moeder te houden. Bij merries die het volgende jaar niet opnieuw drachtig moeten worden kan je het veulen de ganse winter bij de moeder laten. Het spenen verloopt gemakkelijker als er meerdere veulens bij elkaar worden gebracht. Zorg dat er voldoende afstand is van de moeder en laat het veulen minstens 6 weken bij vandaan. Als je het veulen te snel weer bij de moeder toelaat is de kans groot dat het weer zal willen drinken.

Video: 10 tips voor het opvoeden van een veulen

Bron: Karen Wolters, De Shetlandpony. Warffum: Welzo Media Productions 2004